Nước rút đến đâu, nhiều xưởng muốn chạy lại máy ngay đến đó. Với hệ thống điện thì đây là lúc nên chậm lại: tủ điện, cáp và động cơ vừa ngâm nước có thể trông bình thường nhưng vẫn dẫn điện qua bùn ẩm hoặc nước đọng bên trong. Năm việc dưới đây làm được ngay, không cần thiết bị đặc biệt, và giữ an toàn cho người trước khi kỹ thuật vào kiểm tra chi tiết.
Vì sao chưa nên đóng điện khi nước vừa rút?
Vì cách điện của thiết bị bị ngập thường đã giảm mạnh, dù bề mặt đã ráo. Nước lẫn bùn bám trong tủ, đầu cáp và cuộn dây động cơ; khi có điện, dòng rò hoặc ngắn mạch có thể xuất hiện ngay lần đóng đầu tiên, gây giật điện, cháy hoặc hỏng hàng loạt thiết bị. Nước sạch nhìn bên ngoài chưa chứng tỏ bên trong đã khô.
Việc 1: Vì sao phải giữ nguồn ở trạng thái ngắt và không tự đóng lại?
Đảm bảo máy cắt tổng và các aptomat nhánh của khu bị ngập đang ở vị trí ngắt. Nếu aptomat đã nhảy, đừng đóng thử "xem còn không". Nếu trạm biến áp hoặc tủ điện tổng bị ngập, báo cho điện lực và người quản lý kỹ thuật trước khi ai chạm vào thiết bị.
Máy phát dự phòng chỉ nên nối vào tải qua bộ chuyển nguồn (ATS) hoặc khóa liên động đúng thiết kế. Nối trực tiếp có thể phát ngược điện lên lưới, nguy hiểm cho người sửa điện bên ngoài.
Việc 2: Cần ghi lại gì về mực nước và thiết bị bị ngập?
Đánh dấu mực nước cao nhất trên tường hoặc cột và ghi giờ. Lập nhanh danh sách thiết bị bị ngập: tủ điện, bảng phân phối, động cơ, bơm, biến tần, ổ cắm, đèn, hộp nối. Danh sách này giúp ưu tiên kiểm tra thiết bị nào trước và là cơ sở để cân nhắc nâng cao vị trí đặt tủ trong lần cải tạo sau.
Việc 3: Cách ly khu vực còn nước và thiết bị ướt thế nào?
Rào hoặc treo biển cấm đóng điện ở khu vực có thiết bị ngập, khóa tủ nếu có khóa. Không để công nhân đi chân đất hoặc đứng trong nước gần tủ, ổ cắm, dây kéo tạm. Hướng dẫn người lau dọn không phun nước hoặc dùng khăn ướt lau lên thiết bị điện.
Việc 4: Vì sao phải chụp ảnh hiện trạng trước khi dọn?
Chụp tủ điện (cả cửa đóng và mở), nhãn thiết bị, vết nước trên thân tủ, bùn trên sàn. Ảnh phục vụ ba việc: trao đổi với kỹ sư kiểm tra, làm hồ sơ với bảo hiểm nếu có, và so sánh với tình trạng sau khi xử lý. Chụp xong mới lau hoặc dọn.
Việc 5: Mời người có chuyên môn kiểm tra trước khi cấp điện
Việc cuối là để kỹ thuật viên có chuyên môn làm sạch, làm khô, đo cách điện và quyết định thiết bị nào dùng lại được, thiết bị nào phải thay. Thiết bị đóng cắt, contactor, rơ le và động cơ từng ngâm nước thường cần thử nghiệm kỹ hơn so với thiết bị chỉ bị ẩm ngoài vỏ.
Các bước kiểm tra chi tiết theo thứ tự, từ tủ tổng xuống tải, có trong bài Kiểm tra hệ thống điện nhà xưởng sau mưa lũ: làm gì trước khi đóng điện lại.
Nếu xưởng của bạn tại Đà Nẵng hoặc các tỉnh lân cận cần khảo sát trước khi cấp điện lại, BILOCO có thể hỗ trợ trong phạm vi dịch vụ hệ thống điện và bảo trì M&E. Thông tin liên hệ ở cuối trang.
Câu hỏi thường gặp
Vì cách điện của thiết bị bị ngập thường đã giảm mạnh, dù bề mặt đã ráo. Nước lẫn bùn bám trong tủ, đầu cáp và cuộn dây động cơ; khi có điện, dòng rò hoặc ngắn mạch có thể xuất hiện ngay lần đóng đầu tiên, gây giật điện, cháy hoặc hỏng hàng loạt thiết bị. Nước sạch nhìn bên ngoài chưa chứng tỏ bên trong đã khô.
Đảm bảo máy cắt tổng và các aptomat nhánh của khu bị ngập đang ở vị trí ngắt. Nếu aptomat đã nhảy, đừng đóng thử "xem còn không". Nếu trạm biến áp hoặc tủ điện tổng bị ngập, báo cho điện lực và người quản lý kỹ thuật trước khi ai chạm vào thiết bị.
Máy phát dự phòng chỉ nên nối vào tải qua bộ chuyển nguồn (ATS) hoặc khóa liên động đúng thiết kế. Nối trực tiếp có thể phát ngược điện lên lưới, nguy hiểm cho người sử…
Đánh dấu mực nước cao nhất trên tường hoặc cột và ghi giờ. Lập nhanh danh sách thiết bị bị ngập: tủ điện, bảng phân phối, động cơ, bơm, biến tần, ổ cắm, đèn, hộp nối. Danh sách này giúp ưu tiên kiểm tra thiết bị nào trước và là cơ sở để cân nhắc nâng cao vị trí đặt tủ trong lần cải tạo sau.
Rào hoặc treo biển cấm đóng điện ở khu vực có thiết bị ngập, khóa tủ nếu có khóa. Không để công nhân đi chân đất hoặc đứng trong nước gần tủ, ổ cắm, dây kéo tạm. Hướng dẫn người lau dọn không phun nước hoặc dùng khăn ướt lau lên thiết bị điện.
Chụp tủ điện (cả cửa đóng và mở), nhãn thiết bị, vết nước trên thân tủ, bùn trên sàn. Ảnh phục vụ ba việc: trao đổi với kỹ sư kiểm tra, làm hồ sơ với bảo hiểm nếu có, và so sánh với tình trạng sau khi xử lý. Chụp xong mới lau hoặc dọn.




