Bảo trì M&E

Khi nhà máy phải dừng một thiết bị để kiểm tra, điều cần biết là máy đó ảnh hưởng đến dây chuyền nào, có phương án cô lập ra sao và lịch sử bất thường trước đây nói lên điều gì. Bảo trì M&E vì thế nên bắt đầu từ hiện trạng thiết bị và kế hoạch vận hành thực tế, không từ một danh sách thao tác áp dụng giống nhau cho mọi máy.

Hình ảnh dự án BILOCO ghi nhận hoạt động kiểm tra, bảo trì điện, tủ điện, trạm điện và một số thiết bị cơ điện. Nội dung công việc cho từng đợt được thống nhất theo phạm vi, điều kiện tiếp cận và mức độ can thiệp được cho phép.

Khảo sát hiện trạng và lập danh mục thiết bị

Trước khi lên lịch, cần có danh mục thiết bị theo vị trí, mã quản lý, chức năng và mức độ ưu tiên. Với các tủ điện, máy biến áp, bơm, quạt hoặc thiết bị lạnh, dữ liệu ban đầu nên thể hiện được tình trạng trực quan và lịch sử bất thường nếu có.

Hồ sơ cũ đôi khi chỉ có bản vẽ mà thiếu thông tin vận hành. Khi đó, khảo sát hiện trường giúp phát hiện sự khác biệt giữa tài liệu và thực tế, từ đó điều chỉnh phạm vi bảo dưỡng và vật tư dự kiến.

Bảo trì hệ thống điện và tủ điện

Tùy loại thiết bị và mức cho phép can thiệp, công việc có thể gồm kiểm tra trực quan, vệ sinh, tình trạng tiếp điểm, dấu hiệu phát nhiệt, liên kết cơ khí, đo kiểm và thử chức năng theo quy trình được phê duyệt. Một số phép đo hoặc thí nghiệm cần nhân sự có năng lực và thiết bị chuyên dụng phù hợp.

Không nên tự ý mở tủ hoặc can thiệp thiết bị đang mang điện khi chưa có đánh giá rủi ro và biện pháp an toàn. Quy trình cô lập, khóa và gắn thẻ cảnh báo phải phù hợp trách nhiệm của đơn vị vận hành và nhà thầu.

Thiết bị cơ khí, bơm và hệ thống lạnh

Với bơm, quạt và thiết bị lạnh, nội dung kiểm tra thường chú trọng rung, ồn, nhiệt độ bất thường, rò rỉ, tình trạng lọc, dây đai hoặc khớp nối tùy loại máy. Các thông số cần được so sánh với tài liệu thiết bị và lần kiểm tra trước.

Công việc liên quan đến môi chất lạnh, chiller hoặc hệ thống nước giải nhiệt phải tuân thủ quy trình của thiết bị và yêu cầu an toàn tương ứng. Không nên kết luận phải thay thiết bị khi chưa có kết quả kiểm tra phù hợp.

Kế hoạch bảo trì trong nhà máy đang hoạt động

Trước mỗi đợt bảo trì, BILOCO đề xuất thống nhất phạm vi tác động, lịch dừng hệ thống, nhân sự phối hợp và phương án khôi phục vận hành. Những hạng mục quan trọng có thể cần xử lý theo từng giai đoạn để tránh dừng đồng loạt không cần thiết.

Trong lúc thực hiện, các phát hiện ngoài phạm vi cần được ghi nhận bằng hình ảnh và mức độ ưu tiên, không tự động chuyển thành công việc phát sinh khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận.

Biên bản kết quả và kế hoạch tiếp theo

Một biên bản bảo trì có giá trị cần nêu rõ đã kiểm tra thiết bị nào, tình trạng trước và sau, phép đo thực hiện, vấn đề còn tồn tại và đề xuất ưu tiên. Nếu cần theo dõi lại trong một khoảng thời gian, nội dung đó nên có người phụ trách.

Việc duy trì hồ sơ theo từng kỳ giúp phân biệt bất thường mới với lỗi lặp lại. Đây cũng là cơ sở để chủ đầu tư lập ngân sách bảo trì, dự trù vật tư hoặc quyết định thời điểm nâng cấp.

Chuẩn bị cho một đợt bảo trì có kiểm soát

Người phụ trách kỹ thuật nên cung cấp danh mục máy, lịch sử báo lỗi, biên bản bảo dưỡng gần nhất và giới hạn thời gian ngừng thiết bị. Những tài liệu này giúp xác định thứ tự ưu tiên, phương tiện đo kiểm và vật tư có thể cần dự phòng.

• Mã và vị trí thiết bị, hãng/model và tài liệu hướng dẫn còn lưu.
• Biểu hiện bất thường, tần suất phát sinh và các phép đo trước đó.
• Khung giờ dừng, đầu mối cô lập nguồn và yêu cầu khôi phục vận hành.

Kết quả sau kiểm tra cần chỉ rõ tình trạng thực tế và đề xuất tiếp theo, tránh kết luận chung chung rằng toàn bộ hệ thống đã được bảo trì hoàn tất khi vẫn còn hạng mục chờ xử lý.